Publication / Algemeen recht

Vliegtuigrecht?!

Vliegtuigrecht?!

7-06-2011

Mijmeringen over geboorten en overlijden aan boord van een vliegtuig

De afgelopen week nam ik kennis van het overlijden van een persoon aan boord van een vliegtuig op weg naar Nederland. Deze gelukkig zelden voorkomende gebeurtenis en voor de nabestaanden, met name indien zij ook in het vliegtuig aanwezig waren, uiteraard zeer confronterende aangelegenheid, zette mij aan het denken. Meer in het bijzonder over de juridische gevolgen van overlijden, maar ook geboorten, aan boord van een vliegtuig.

De eerste bron die ik op dat soort mijmermomenten erop na sla is het Burgerlijk Wetboek [BW], als zodanig ter zake ons burgerlijk recht nog steeds de belangrijkste bron van recht. In de ten opzichte van de titel van dit artikel toch meer voor de hand liggende natuurlijke en chronologische volgorde bespreek ik eerst de geboorte en daarna het overlijden.

Geboorte
Gezien de restricties die de luchtvaartmaatschappijen hanteren ter zake het vervoeren als passagier van een zwangere vrouw - doorgaans, uitzonderingen daargelaten, niet meer vliegen na de zevende zwangerschapsmaand - komen geboorten aan boord van een vliegtuig mijns inziens niet zo heel vaak voor. Betrouwbaar cijfermateriaal kon ik helaas niet vinden.

In artikel 19 van Boek 1 BW e.v. is de aangifte bij de Burgerlijke Stand van de geboorte van een kind geregeld. In geval van een geboorte van een kind gedurende een internationale reis van een vliegtuig dat in Curacao is geregistreerd is de gezagvoerder van het vliegtuig verplicht een voorlopige geboorteakte binnen 24 uur in het journaal in te schrijven in tegenwoordigheid van twee getuigen en zo mogelijk van de vader. De gezagvoerder zendt een afschrift van die akte zo spoedig mogelijk aan de ambtenaar van de burgerlijke stand die de geboorteakte opmaakt aan de hand van het ontvangen afschrift.

In de door de gezagvoerder op te maken voorlopige geboorteakte wordt als geboorteplaats opgenomen de coördinaten van de locatie waar het luchtvaartuig zich bevond ten tijde van de geboorte. Als zodanig geldt die locatie als geboorteplaats en niet Curacao. 

Overlijden
Inzake overlijdensgevallen aan boord van een vliegtuig kon ik evenmin betrouwbaar cijfermateriaal achterhalen. Feit is echter dat met enige regelmaat mensen aan boord van een vliegtuig komen te overlijden.

Ter zake overlijden geldt dat in zijn algemeenheid op grond van artikel 19f van Boek 1 BW een  overlijdensakte wordt opgemaakt door de ambtenaar van de burgerlijke stand.

Indien het overlijden plaatsvindt aan boord van een te Curacao geregistreerd vliegtuig geldt dat de gezagvoerder van het vliegtuig verplicht is een voorlopige overlijdensakte in het journaal in te schrijven in tegenwoordigheid van twee getuigen en daarvan zo spoedig mogelijk een afschrift te verzenden aan de ambtenaar van de burgerlijke stand die een overlijdensakte opmaakt.

Afrondend
Aan andere juridische bespiegelingen zoals de gevolgen van de geboorte aan boord van een vliegtuig voor de nationaliteit van het kind of perikelen ter zake het stoffelijk overschot en het vervoer daarvan terug naar Curacao kom ik in het kader van dit artikel niet toe.

Overigens geldt in Nederland een vergelijkbare regeling ter zake in Nederland geregistreerde vliegtuigen en zal dus de gezagvoerder, na de inschrijving van de geboorte respectievelijk het overlijden in het journaal, een afschrift daarvan aan de ambtenaar van de burgerlijke stand in Den Haag moeten toezenden, die vervolgens overgaat tot het opmaken van een geboorteakte respectievelijk overlijdensakte.

In het geval dat ik hierboven beschreef zal, nu het vliegtuig in Nederland is geregistreerd, dus een Nederlandse overlijdensakte worden afgegeven door de burgerlijke stand in Den Haag. Moge de meneer in kwestie in vrede rusten……. mijmerde ik tot slot.

Algemeen recht Publications

Read more publications